Mindfulness gaat over bewust aanwezig zijn in het moment, zonder meteen te oordelen over wat je voelt, denkt of ervaart. Het klinkt misschien ingewikkeld, maar in de praktijk kan het juist heel eenvoudig zijn. Even rustig ademhalen, bewust luisteren naar een geluid of aandacht hebben voor wat je op dat moment aan het doen bent. Voor mensen met dementie kan zo’n moment van aandacht helpen om meer rust en ontspanning te ervaren.

Dementie kan gepaard gaan met gevoelens van onzekerheid, spanning of onrust. De omgeving verandert, vertrouwde dingen worden soms moeilijker en het kan lastig zijn om te begrijpen wat er gebeurt. Een rustige benadering waarbij de aandacht wordt gericht op het hier en nu kan dan prettig zijn. Niet door alles wat moeilijk is weg te nemen, maar door even ruimte te maken voor wat er op dit moment wél is.

Dat kan iets heel kleins zijn. Samen rustig luisteren naar muziek, voelen hoe de zon op je handen schijnt of bewust kijken naar een bloem in de tuin. Bij mindfulness draait het niet om het bereiken van een bepaald resultaat. Het gaat juist om het ervaren van het moment zelf.

Ook de ademhaling kan daarbij een eenvoudig aanknopingspunt zijn. Samen rustig ademhalen kan helpen om even te vertragen. Bij iemand met dementie hoeft daar geen ingewikkelde oefening van gemaakt te worden. Een rustige stem, een ontspannen omgeving en een paar bewuste ademhalingen kunnen al voldoende zijn.

Bewegen kan eveneens een manier zijn om aandacht naar het huidige moment te brengen. Een rustige wandeling bijvoorbeeld. Niet alleen om ergens te komen, maar om samen te letten op de omgeving, de beweging van de voeten en de geluiden om je heen. Ook eenvoudige bewegingen vanuit een stoel kunnen geschikt zijn. Het gaat er vooral om dat iemand op een ontspannen manier bezig is met wat er op dat moment gebeurt.

Mindfulness kan bovendien verweven worden met gewone dagelijkse activiteiten. Tijdens het eten kun je aandacht hebben voor de geur, smaak en structuur van het eten. Tijdens het wandelen kun je samen kijken naar de bomen, de lucht of de mensen die voorbijgaan. Zo wordt mindfulness geen aparte activiteit, maar iets wat vanzelf onderdeel kan worden van de dag.

Voor verzorgenden en familieleden kan deze manier van omgaan met het moment eveneens waardevol zijn. Wanneer je zelf rust uitstraalt en minder bezig bent met wat er allemaal moet gebeuren, ontstaat er vaak meer ruimte voor werkelijk contact. Samen even niets hoeven oplossen kan soms verrassend veel betekenen.

Bij mensen met dementie is het wel belangrijk om mindfulness eenvoudig en passend te houden. Niet iedere oefening zal voor iedereen prettig of begrijpelijk zijn. Een lange meditatie kan bijvoorbeeld te veel vragen, terwijl een kort moment met rustige muziek juist heel fijn kan zijn. Aansluiten bij wat iemand prettig vindt, is daarom belangrijker dan het precies volgen van een bepaalde methode.

Mindfulness geneest dementie niet en neemt de moeilijkheden die bij dementie horen niet weg. Het kan wel helpen om kleine momenten van rust, aandacht en plezier te creëren. En juist die momenten kunnen waardevol zijn.

Soms is daar helemaal geen ingewikkelde oefening voor nodig. Samen rustig zitten, luisteren naar muziek en genieten van wat er op dat moment is, kan al genoeg zijn. In een leven waarin veel onzeker kan worden, biedt aandacht voor het hier en nu een eenvoudige manier om samen even stil te staan bij wat wél goed voelt.